|
|
 |
 |
|
|
१३ अनुशासनपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
13.158. अध्यायः 158
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरं प्रति ब्रह्मस्वापहारस्यानर्थहेतुताया प्रमाणतया नृपचण्डलसंवादानुवादः॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text
युधिष्ठिर उवाच।
ब्राह्मणस्वानि ये मन्दा हरन्ति भरतर्षभ।
नृशंसकारिणो योनिं कां ते गच्छन्ति मानवाः॥ 13-158-1(87479)
भीष्य उवाच। 13-158-2x(7320)
पातकानां परं ह्येतद्ब्रह्मस्वहरणं बलात्।
सान्वयास्ते विनश्यन्ति चण्डालाः प्रेत्य चेह च॥ 13-158-2(87480)
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनमम्।
चण्डालस्य च संवादं क्षत्रबन्धोश्च भारत॥ 13-158-3(87481)
राजोवाच। 13-158-4x(7321)
वृद्धरूपोऽसि चण्डाल बालवच्च विचेष्टसे।
श्वखराणां रजःसेवी कस्मादुद्विजसे गवाम्॥ 13-158-4(87482)
साधुभिर्गर्हितं कर्म चण्डालस्य विधीयते।
कस्माद्गोरजसा ध्वस्तमङ्गं तोयेन सिञ्चसि॥ 13-158-5(87483)
चण्डाल उवाच। 13-158-6x(7322)
ब्राह्मणस्य गवां राजन्प्रयान्तीनां रजः पुरा।
सोममुद्ध्वंसयामास तं सोममपिबन्द्विजाः॥ 13-158-6(87484)
भृत्यानामपि राज्ञस्तु रजसा ध्वंसितं मखे।
तत्पानाच्च द्विजाः सर्वे क्षिप्रं नरकमाविशन्॥ 13-158-7(87485)
दीक्षितश्च स राजाऽपि क्षिप्रं नरकमाविशत्।
सह तैर्याजकैः सर्वैर्ब्रह्मस्वमुपजीव्य तत्॥ 13-158-8(87486)
येऽपि तत्रापिबन्क्षीरं घृतं दधि च मानवाः।
ब्राह्मणाः सहराजन्याः सर्वे नरकमाविशन्॥ 13-158-9(87487)
जघ्नुस्ताः पयसा पुत्रांस्तथा पौत्रान्विधूय तान्।
पशूनवेक्षमाणश्च साधुवृत्तेन दंपती॥ 13-158-10(87488)
अहं तत्रावसं राजन्ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः।
तासां मे रजसा ध्वस्तं भैक्षमासीन्नराधिप 13-158-11(87489)
चण्डालोऽहं ततो राजन्भुक्त्वा तदभवं नृप।
ब्रह्मस्वहारी न नृपः सोऽप्रतिष्ठां गतिं ययौ॥ 13-158-12(87490)
तस्माद्धरेन्न विप्रस्वं कदाचिदपि किञ्चन।
न पश्येन्नानुमोदेच्च न हर्तुं किञ्चिदाहरेत्॥ 13-158-13(87491)
ब्रह्मस्वं रजसा ध्वस्तं भुक्त्वा मां पश्य यादृशम्।
तस्मात्सोमोऽप्यविक्रेयः पुरुषेण विपश्चिता॥ 13-158-14(87492)
एतद्धि धनमुत्कृष्टं द्विजानामविशेषतः।
विक्रयं त्विह सोमस्य गर्हयन्ति मनीषिणः॥ 13-158-15(87493)
ये चैनं क्रीणते तात ये च विक्रीणते जनाः।
ते तु वैवस्वतं प्राप्य रौरवं यान्ति सर्वशः॥ 13-158-16(87494)
सोमं तु रजसा ध्वस्तं विक्रीणन्विधिपूर्वकम्।
श्रोत्रियो वार्धुषी भूत्वा नचिरं स विनश्यति॥ 13-158-17(87495)
नरकं त्रिंशतं प्राप्य स्वविष्ठामुपजीवति।
ब्रह्मस्वहारी नरकान्यातनाश्चानुभूय तु।
मलेषु च कृमिर्भूत्वा श्वविष्ठामुपजीवती॥ 13-158-18(87496)
श्वचर्यामतिमानं च सखिदारेषु विप्लवम्।
तुलयाधारयद्धर्मो ह्यतिमानोऽतिरिच्यते॥ 13-158-19(87497)
म्लानं मां विकलं पश्य विवर्णं हरिणं कृशम्।
अतिमानेनि मां पश्य पापां गतिमुपागतम्॥ 13-158-20(87498)
अहं वै विपुले तात कुले दनसमन्विते।
पौराणे जन्मनि विभो ज्ञानविज्ञानपारगः॥ 13-158-21(87499)
अभवं तत्र जानानो ह्येतान्दोषान्मदात्सदा।
संरब्ध एव भूतानां पृष्ठमांसमभक्षयम्॥ 13-158-22(87500)
सोऽहं वै विदितः सर्वैर्दूरगो वनिनो वने।
साधूनां परिभावेप्सुर्विप्राणां गर्वितो धनैः।
इमामवस्थां सम्प्राप्तः पश्य कालस्य पर्ययम्॥ 13-158-23(87501)
आदीप्तमिव चैलान्तं भ्रमरैरिव चार्दितम्।
धावमानं सुसंरब्दं फश्य मां रजसाऽन्वितम्॥ 13-158-24(87502)
स्वाध्यायैस्तु महात्पापं हरन्ति गृहमेधिनः।
दानैः पृथग्विधैश्चापि विप्रजात्यां मनीषिणः॥ 13-158-25(87503)
तथा पापकृतं विप्रमाश्रमस्तं महीपते।
सर्वसङ्गविनिर्मुक्तं छन्दांस्युत्तारयन्त्युत॥ 13-158-26(87504)
अहं हि पापयोन्यां वै प्रसूतः क्षत्रियर्षभ।
निश्चयं नाधिगच्छामि कथं मुच्येयमित्युत॥ 13-158-27(87505)
जातिस्मरत्वं च मम केनचित्पूर्वकर्मणा।
शुभने येन मोक्षं वै प्राप्तुमिच्छाम्यहं नृप॥ 13-158-28(87506)
त्वमिमं सम्प्रपन्नाय संशयं ब्रूहि पृच्छते।
चण्डालत्वात्कथमहं मुच्येयमिति सत्तम॥ 13-158-29(87507)
राजोवाच। 13-158-30x(7323)
चण्डाल प्रतिजानीहि येन मोक्षमवाप्स्यसि।
ब्राह्मणार्थे त्यजन्प्राणान्गतिमिष्टामवाप्स्यसि॥ 13-158-30(87508)
दत्त्वा शरीरं क्रव्याद्भ्यो रणाग्नौ द्विजहेतुकम्।
हित्वा प्राणान्प्रमोक्षस्ते नान्यथा मोक्षमर्हसि॥ 13-158-31(87509)
भीष्म उवाच। 13-158-32x(7324)
इत्युक्तः स तदा तेन ब्रह्मस्वार्थे परन्तप।
हित्वा रणमुखे प्राणान्गतिमिष्टामवाप ह॥ 13-158-32(87510)
तस्माद्रक्ष्यं त्वया पुत्र ब्रह्मस्वं भरतर्षभ।
यदीच्छसि महाबाहो शाश्वतीं गतिमात्मनः॥ ॥ 13-158-33(87511)
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि अष्टपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः॥ 158 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes
7-158-4 रजःसेवी रजोगुण्ठितः॥ 7-158-5 गोरजसा गोपरागेण प्रचलत्या धेनोरूधसः सकाशात्प्रसरन्त्यः क्षीरविप्रुषोऽत्र परागपर्यायेण रजःपदेनोच्यन्ते। ध्वस्तं व्याप्तं विप्रुण्मात्रेणापि ब्रह्मस्वेन देहस्निग्धत्वं माभूदिति भावः॥ 7-158-6 रजः क्षीरं कर्तृ मार्गस्थवल्लीरूपं सोममुद्ध्वंसयामास नाशितवत्॥ 7-158-10 ता गावः परैः पीतेन स्वपयसा तेषां पुत्रपौत्रान् पशून् दम्पती च जघ्नुः सद्योऽल्पायुषश्चक्रुः॥ 7-158-16 एनं ब्रह्मस्वसृष्टम्॥ 7-158-19 श्वचर्यां नीचसेवाम्। अतिमानी इतरद्वयापेक्षया अत्यन्तं पापीत्यर्थः। स्वस्वदारेषु विप्लवमिति ध.पाठः॥ 7-158-22 भूतानामुपरि सदा संरब्द एव कुपित एवेत्यन्वयः॥ 7-158-24 भ्रमरैस्तीक्ष्णतुण्डैरर्द्यमानमिव चेलान्तवद्दह्यमानमिव क्लिश्यन्तं मां पश्य। आदीप्तमिव चालातमिति थ.पाठः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|